Awarie dysku twardego
– rodzaje uszkodzeń HDD

5 min czytania

Uszkodzenia logiczne dysku

Partycja RAW w Zarządzaniu dyskami – uszkodzony system plików na dysku HDD

Zdarza się, że dane znikają nie przez awarię sprzętu, ale z powodu problemów logicznych.

Takie sytuacje to m.in. usunięcie lub uszkodzenie partycji, błąd podczas naprawy systemu, czy stworzenie nowego nośnika instalacyjnego Windows.

W takich przypadkach tworzenie nowych partycji lub formatowanie zamazuje informacje o poprzednich danych i znacznie zmniejsza szansę na ich odzyskanie.

Nie instaluj nowych systemów i nie zapisuj plików – wtedy szanse na odzyskanie danych są największe.

Dlaczego programy nie naprawią uszkodzonego dysku

Fizyczne rysy na talerzu HDD – przykład uszkodzenia, którego program nie naprawi

Jeśli dysk zaczyna się zawieszać, działa coraz wolniej albo pojawiają się błędy odczytu – każda próba „naprawy" programem może tylko pogorszyć sytuację.

Programy nie cofają fizycznych uszkodzeń, a ich użycie często dodatkowo obciąża dysk, co zwiększa ryzyko trwałej utraty danych.

Bezpiecznym rozwiązaniem jest wykonanie kopii posektorowej, z której można odzyskiwać dane bez narażania oryginału.

Uszkodzona elektronika dysku

Uszkodzona elektronika dysku HDD – spalony sterownik silnika na płytce PCB

Awaria elektroniki (PCB) może sprawić, że dysk nie uruchamia się prawidłowo albo zachowuje się nietypowo.

W większości modeli samo przełożenie płytki PCB z innego egzemplarza nie działa, ponieważ w pamięci ROM zapisane są indywidualne dane kalibracyjne danego nośnika.

Dodatkowym problemem jest to, że w coraz większej liczbie urządzeń producenci stosują sprzętowe szyfrowanie danych. Dysk po naprawie elektroniki może wyglądać na „pusty" – nieumiejętne próby inicjalizacji prowadzą do uszkodzeń logicznych.

Uszkodzone głowice dysku

Inspekcja zespołu głowic dysku HDD pod mikroskopem – analiza uszkodzeń

Charakterystyczne klikanie lub powtarzający się pisk często oznaczają awarię zespołu głowic.

Do ich uszkodzenia może dojść wskutek wstrząsu, upadku dysku czy nagłego zaniku zasilania. Głowice mogą się oderwać, uszkodzić powierzchnię talerzy lub przykleić do nich, uniemożliwiając start dysku.

Uruchamianie nośnika w takim stanie grozi poważnym uszkodzeniem powierzchni i bezpowrotną utratą danych.

Uszkodzenie silnika
i przekładanie talerzy

Talerz dysku HDD na stanowisku po czyszczeniu – inspekcja przed ponownym montażem

Uszkodzenie silnika zdarza się niezwykle rzadko – zwykle po zalaniu lub silnym uderzeniu.

W takich sytuacjach możliwe są dwa podejścia: naprawa napędu bez demontażu lub – w skrajnych przypadkach – przeniesienie talerzy do innego dysku.

To jedna z najbardziej skomplikowanych i ryzykownych operacji serwisowych. Próby samodzielnego otwierania dysku i manipulacji talerzami niemal zawsze prowadzą do trwałych uszkodzeń powierzchni.

Czego nie robić
z dyskiem twardym

Dysk HDD po domowych próbach naprawy – pęknięty talerz, odciski palców i uszkodzona głowica

Niektóre działania zamiast pomóc – niemal zawsze prowadzą do trwałej utraty danych.

  • Kontynuowanie pracy na dysku z objawami awarii – każdy zapis zmniejsza szanse na odzysk
  • Wielogodzinne skanowanie programami naprawczymi – obciążają dysk i przyspieszają degradację
  • Wkładanie dysku do zamrażarki lub podgrzewanie – popularny mit, który pogarsza stan nośnika
  • Otwieranie obudowy dysku w warunkach domowych – kurz natychmiast niszczy powierzchnię talerzy
  • Samodzielne przekładanie talerzy – możliwe tylko w specjalistycznym laboratorium